ประตูน้ำ หรือวาล์ว สามารถแบ่งตามลักษณะการใช้งานได้ 2 แบบ คือ

1. ประตูน้ำทีใช้ในการ เปิด-ปิด หรือ Shut off valve เป็นวาล์วที่มีลักษณะการใช้งานได้แค่เปิดสุดหรือปิดสุดเท่านั้น ได้แก่ ประตูน้ำลิ้นยก Gate Valve
2. ประตูน้ำที่ใช้ในการควบคุม หรือ Control Valve เป็นวาล์วที่ใช้ในการควบคุมปริมาณ หรือทิศทางการไหล รวมถึงใช้ในการควบคุมแรงดันในเส้นท่ออีกด้วย เราสามารถจัดหมวดหมู่หลักๆ ออกเป็น 3 หมวด ได้แก่
   • ประตูน้ำที่ใช้ควบคุมปริมาณการไหล Flow Control Valve คือวาล์วที่สามารถปรับการเปิด-ปิดเป็นเปอร์เซ็นต์ได้ และทำให้อัตราการไหลเปลี่ยนไปตามเปอร์เซ็นต์การเปิดของลิ้นวาล์ว ได้แก่ ประตูน้ำลิ้นปีกผีเสื้อ (Butterfly Valve), ประตูน้ำบานเลื่อน (Sluice Gate), ประตูน้ำล้น (Weir Gate), บอลวาล์ว (Ball Valve), โกลบวาล์ว (Globe Valve), ฯลฯ
   • ประตูน้ำที่ใช้ควบคุมทิศทางการไหล หรือ Directional Control Valve เป็นวาล์วที่ใช้ในการควบคุมทิศทางการไหลให้เป็นไปในทิศทางเดียวโดยจะป้องการไม่ให้เกิดการไหลย้อนกลับ ได้แก่ ประตูน้ำกันกลับ (Check Valve), หัวกะโหลกทางดูด (Foot Valve), ประตูระบายน้ำ (Flap Valve หรือ Flap Gate), ฯลฯ
   • ประตูน้ำที่ใช้ควบคุมแรงดันไม่ให้เกินขีดจำกัด หรือ Safety Valve เป็นวาล์วที่ใช้สำหรับลดแรงดันในระบบเมื่อแรงดันในระบบสูงเกินไป หรือเพิ่มแรงดันในระบบเพื่อป้องกันไม่ให้ในระบบเกิดสูญญากาศ ซึ่งอาจจะทำให้ในเส้นท่อเกิดการเสียหายได้ หรือทำให้ระบบในเส้นท่อทำงานได้ไม่สมบูรณ์ ได้แก่ วาล์วระบายแรงดัน (Pressure Relief Valve), ประตูน้ำระบายอากาศ (Air Valve หรือ Air Vent Valve)